Archief
Hier vindt u de artikelen van vóór 2005.
Sommige artikelen dient u in het licht van de tijdgeest te lezen, sommigen zijn enigszins verouderd en sommigen verrassend actueel.
De kracht van zacht
Bestuurders en toezichthouders staan in het genadeloze licht van felle schijnwerpers. Wereldwijd wordt volop gediscussieerd over verantwoord bestuur. Opinie- en vaktijdschriften staan er bol van. Op verschillende plaatsen zijn commissies ingesteld, die zich buigen over een code voor ondernemingsbestuur. In Nederland staat op het moment de Commissie Corporate Governance sterk in de belangstelling.
lees verder
Een nieuwe generatie leiders studeert af
Napoleon verloor zijn slag bij Waterloo. Studie leert dat meerdere factoren hieraan hebben bijgedragen. Een daarvan is bijna niet te geloven. Een van Napoleons bevelhebbers was verdwaald en stond derhalve met zijn manschappen op een verkeerde positie opgesteld. De verklaring hiervoor is, dat deze bevelhebber geen kaart kon lezen.
lees verder
Een onbevangen generatie
Voetbalminnend Nederland was in het begin van de zomer in de greep van het Europese Kampioenschap. Pas in de halve finale werd de opmars van Oranje gestuit. Dat de halve finale überhaupt zou worden gehaald lag niet in de lijn van de verwachting, toen bleek dat in de kwartfinale het team zich via een strafschoppenserie moest zien te plaatsen. Gegeven het strafschoppenverleden van Oranje hadden de supporters er een zwaar hoofd in dat het zou lukken.
lees verder
Vertrouwen is goedkoper
Kennis en ervaring leiden samen tot inzicht en wijsheid. Wie zonder ervaring is, leeft met boekenwijsheid; uil1wie zonder kennis van zaken door het leven gaat, tast in het duister. Wat is nu wijsheid als met enige distantie wordt gekeken naar het reilen en zeilen in de bestuurskamers. Dat vergt kennis van een aantal fundamentele zaken, die daar de dynamiek bepalen.
lees verder
Ineke Duit over de ledenraad: ‘Verschil tussen blauwdruk en rooddruk’
Aangesloten banken die overstappen op het directiemodel zijn verplicht een ledenraad in te stellen. Ook banken met het partnershipmodel gaan er facultatief steeds vaker toe over. Hoe moeten we aankijken tegen zo’n ledenraad, wie komen ervoor in aanmerking en hoever dienen de bevoegdheden te gaan. Als coöperatiedeskundige weet Ineke Duit, directeur van NICE (Netherlands Institute for Co-operative Entrepreneurship), van de hoed en de rand. Reden genoeg haar eens een aantal vragen met betrekking tot het functioneren van de ledenraad voor te leggen.
lees verder
Time-out voor externe commissarissen
Veel coöperaties hebben intussen hun deuren opengezet voor externe commissarissen.
Vaak verplicht, omdat zij vallen onder het structuurregime, soms ook vrijwillig. Die coöperaties die eenmaal externen in hun colleges hebben opgenomen, blijken er niet meer zonder te willen. De expertise en ervaring die een externe commissaris meebrengt wordt als bijzonder waardevol ervaren. Maar hoe ervaren de 'externen' het zelf?
lees verder
Geheugen voor de toekomst
Een mens lijdt het meest, voor het lijden dat hij vreest.' Deze wijsheid roept ons op, ons niet al te druk te maken. Het loopt toch anders dan we verwachten. Dit blijkt echter maar een kant van de medaille te zijn. Want het is ook voor ons dagelijks leven wel degelijk goed, om vooruit te denken. Daarmee bouwen we een waardevol geheugen van de toekomst op.
lees verder
Het functioneringsgesprek
In een modern geleide organisatie is het heel normaal om functioneringsgesprekken met het personeel te houden. Niemand kijkt daar nog vreemd van op.
Tegenwoordig houdt het de gemoederen sterk bezig of het functioneringsgesprek ook binnen het bestuur van de coöperatie kan worden toegepast. De afgelopen jaren heeft een aantal coöperatie-besturen deze vraag met 'ja' beantwoord. Opvallend is dat de coöperaties die het hebben ingevoerd, de voordelen zo groot achten, dat ze er niet meer zonder willen.
lees verder
Goed besturen in 3 stappen
Men neme een Amerikaans managementboek. Grote kans dat het handreikingen tot een beter functioneren biedt in een x-stappenmodel. Dit wekt de suggestie, dat voor een willekeurig vraagstuk eenvoudig en snel een oplossing is te vinden: een ‘quick fix’ zogezegd. De werkelijkheid is natuurlijk veel weerbarstiger. Soms moeten we alles wat we in huis hebben en meer dan dat aanspreken om een vraagstuk dat we als knelpunt ervaren op te lossen. Wat dat betreft kunnen we meer leren van de handelwijze van mensen die daarin vaardig opereren.
lees verder
Zonlicht
Sallie Krawcheck is een vrouw die carrière heeft gemaakt als aandelenanalist. In dit tijdsgewricht betreft dit een vak met een twijfelachtige reputatie. Zo niet voor haar. Mevrouw Krawcheck stond onlangs op de voorpagina van Fortune, waarbij zij de laatste eerlijke analist werd genoemd. Zij oefent haar vak uit met een volstrekt onafhankelijke geest. Haar werkwijze bevat interessante lessen voor toezichthouders.
lees verder
Stranding in zicht
Wereldwijd is de samenleving opgeschrikt door verbijsterende berichten over bedrijven, die slecht presteren of zelfs door hun hoeven zakken. De eerste grote schok werd veroorzaakt door Enron, de laatste staat vooralsnog op naam van Ahold.
lees verder
'Footloose' toezicht
De aandacht voor de kwaliteit van de leiding van de woningbouwcorporaties komt voort uit een gevoelde noodzaak tot 'professionalisering': professionalisering van de organisatie en daarmee ook van de leiding van de organisatie. Hieruit voortvloeiend zijn veel woningbouwcorporaties intussen overgegaan tot een stichtingsstructuur en hebben ze een zogeheten twee lagen bestuursmodel ingevoerd. In dit model is er sprake van een bestuur en een toezichthoudend college. De directie vervult in dit model nu de bestuurlijke functie. Daarmee heeft de directie de formele bestuurlijke positie verkregen, die voorheen werd bekleed door gekozen, parttime bestuurders. Het toezicht wordt verricht door de RvC. Deze heeft een belangrijke, onafhankelijke maar begrensde rol: toezicht houden op het bestuur van de corporatie.
lees verder
Goeroes bijten niet
Onlangs was Bill Gates weer even in Nederland. Het is een man die tot de verbeelding mag spreken. De wijze waarop hij zijn Microsoft tot de top heeft weten te brengen, een allesoverheersende positie op de computermarkt heeft weten te verwerven en tegelijkertijd de pc zelfs tot in de huiskamers heeft gebracht is miraculeus.
lees verder
De kracht van verscheidenheid
Denken is het zwaarste werk dat er bestaat. Dat is waarschijnlijk de reden dat zo weinig mensen er aan beginnen. Aldus Henry Ford. Een cynische uitspraak? Toch minder dan het op het eerste gezicht misschien lijkt. Denkarbeid vraagt het nodige aan discipline, kennis en het vermogen om vraagstukken van verschillende invalshoeken te benaderen.
lees verder
Resultaat gericht besturen
Onlangs was Avebe in het nieuws. De onderneming reorganiseert en past haar strategie aan. Het uiteindelijke doel is om het rendement op eigen vermogen te verhogen tot een gemiddelde van tien procent. De voorzitter van de directie, maar ook de voorzitter van het bestuur maakten tevens bekend dat zij hun lot verbinden aan het bereiken van deze winstdoelstelling. Gegeven de resultaten van de afgelopen jaren hebben de beide mannen de lat hoog gelegd. Voor de coöperatieve onderneming en daarmee ook voor zichzelf.
lees verder
Gericht werken aan doelen
Vandaag de dag wordt er in organisaties veel gesproken over resultaatgericht werken. Dit heeft alles te maken met de marktomstandigheden. In een fel concurrerende omgeving doet het er niet meer toe of je je best doet. Alleen het resultaat telt: wat hebben we met onze inspanningen bereikt. Wat dat betreft is het te vergelijken met het willen halen van een trein: het is alleen gelukt als je op tijd in de goede trein zit.
lees verder
Jeuk
Als het mooie weer aanbreekt komen de menwagens weer te voorschijn. Voor een buitenstaander lijkt mennen wellicht een bedaagde sport. Maar kenners weten dat mennen in bepaald opzicht lastiger is dan een paard onder het zadel rijden. Het risico van paardensport zit er vooral in, dat een paard op hol kan slaan. Als een paard zou weten hoe sterk hij was, zou hij overigens altijd zijn eigen gang gaan.
lees verder
Evenwichts-kunstena(a)r
De relatie tussen raad van commissarissen en bestuur is een uiterst gevoelige. In formele zin is de relatie duidelijk. De wetgever laat hier geen misverstand over bestaan. De raad van commissarissen houdt toezicht op het gevoerde beleid en de gang van zaken in de onderneming. Daarbij mag de raad zich niet richten naar enig deelbelang. Ook kan de raad gevraagd en ongevraagd advies verstrekken. De directie wordt geacht verantwoording af te leggen en uit zichzelf die informatie te verstrekken die de toezichthouder nodig heeft. Op zijn beurt dient de raad van commissarissen naar behoren te zijn samengesteld, dat wil zeggen voldoende deskundig te zijn om in de desbetreffende organisatie het toezicht adequaat te kunnen vormgeven naar inhoud en proces.
lees verder
Als kansen keren
Wanneer we zouden weten hoe de toekomst er uit ziet, zouden we niet meer over risico’s hoeven spreken. Hooguit over onplezierig nieuws. Maar de toekomst brengt ons ongewisse dingen. Daarmee is ondernemen een risicovolle bezigheid.
lees verder
Op het verkeerde been
Beslissingen die in organisaties worden genomen lijken in het geheel niet op het type beslissingen, dat we tijdens de schoolopleiding hebben leren nemen. Als een student zijn antwoord heeft gegeven of het proefwerk c.q. tentamen heeft ingeleverd, is het spel voorbij. In organisaties niet. Dan begint het pas.
lees verder
Koude kermis
Eerst een eenvoudig rekensommetje. Een slaghout en een bal kosten samen € 1,10. De slaghout kost € 1,00 meer. Wat kost het balletje?
Het spontane antwoord dat bij veel mensen opkomt is € 0,10. Diegene die vervolgens een berekening maakt om de uitkomst te checken, merkt onmiddellijk dat dat antwoord niet juist kan zijn.
lees verder